Defensor Pacis est magnum opus Marsilii Patavini, anno 1324 perfectum. Quo confecto, Marsilius ex anno 1326 inimicus ecclesiae designatus auctore Ioanne XXII vexatus est, adeo ut fuga in Bavariam salutem petivit, ubi a Ludovico Bavarico dicto gratus receptus est. Hoc in itinere a Ioannes Ganduno qui verisimiliter ei in opere conscribendo subvenit comitatus esse videtur.